Нови PEFCR правила: унифицирана рамка за мерење на еколошкото влијание во модата
На 25 јуни 2025 година, Европската комисија официјално ги воведе Правилата за категорија на еколошки отпечаток на производ (PEFCR) за облека и обувки. Овој чекор претставува значаен напредок кон хармонизација на проценките за одржливост во модната индустрија.
Зошто е значајно
Развиени во период од пет години, преку соработка помеѓу индустријата, невладини организации, национални институции и Европската комисија, PEFCR обезбедува научно заснован и непристрасен метод за проценка на еколошките влијанија низ целиот животен циклус на производот.
Правилата ги третираат сите материјали еднакво и ги земаат предвид специфичните карактеристики на производите, како што се издржливост, поправливост и очекуван животен век, овозможувајќи фер споредба помеѓу различни категории.
Особено значајно е што методологијата вклучува рамка за проценка на емисиите на микропластика во фазата на употреба, со можност за понатамошно унапредување во согласност со новите научни сознанија.
Методологијата е ревидирана од независен експертски панел, кој потврди дека е усогласена со официјалниот PEF метод (2021), при што беше нагласено дека резултатите ќе зависат од прецизноста во оценувањето на издржливоста и поправливоста.
Клучни карактеристики на PEFCR 3.1
– Опфаќа 13 репрезентативни категории производи, од маици и фустани до обувки и додатоци
– Користи функционална единица базирана на број на носења, поврзувајќи го влијанието со реалната употреба
– Вклучува фактори за издржливост, и внатрешни (материјал, дизајн) и надворешни (однесување на корисникот, одржување)
– Воспоставува детални модели за целиот животен циклус — од суровини до крај на употреба (cradle-to-grave)
– Воведува бенчмаркови и единствен индикатор за подобра транспарентност и споредливост
Усогласеност со политики
Новите правила се усогласени со Регулативата за еко-дизајн за одржливи производи (ESPR) и директно ја поддржуваат Стратегијата на ЕУ за одржливи и циркуларни текстили.
Тие создаваат заеднички јазик за комуникација на одржливоста, овозможувајќи им на компаниите да даваат поткрепени и споредливи тврдења, а на потрошувачите — поголема доверба.
Регионална перспектива
Иницијативи како VERDEinMED веќе работат на преведување на овие европски рамки во конкретни активности на регионално ниво.
Со повеќе од 7 милиони тони текстилен отпад годишно во Европа, ваквите проекти имаат за цел да ја трансформираат индустријата преку подобрување на практиките, развој на текстил-во-текстил рециклирање и поддршка на иновативни политики.
Заклучок
Воведувањето на PEFCR 3.1 поставува нов глобален стандард за одржливост во модата.
За индустријата, ова претставува и предизвик и можност — да се поткрепат тврдењата со релевантни податоци и да се поттикне реална трансформација низ целиот вредносен синџир.
Извор: New EU rules for measuring environmental impact of clothes and shoes – Environment
