Закон за управување со дополнителни текови на отпад – „Службен весник на РСМ“ бр. 216/21 I/III
Законот за управување со дополнителни текови на отпад („Службен весник на РСМ“ бр. 216/21) претставува значаен чекор кон воспоставување на интегриран и функционален систем за постапување со специфични категории отпад – текстилен отпад, гуми, масла и отпадни возила. Неговата главна цел е да обезбеди заштита на животната средина и здравјето на луѓето, преку целосна контрола над создавањето, собирањето, третманот, преработката и отстранувањето на овие видови отпад во сите фази од животниот циклус на производите.
Во основата на овој закон лежи идејата за предотвратување на загадувањето, преку поставување јасни еколошки стандарди кои економските оператори мора да ги почитуваат уште од фазата на дизајн и производство на производите. Законот ги обврзува производителите и останатите учесници во синџирот на вредност да преземат мерки за намалување на негативните влијанија од нивното работење, при што се става акцент на принципите на циркуларна економија и еколошкиот дизајн.
Основни цели
Целите на законот се поделени на основни и посебни. Основните цели се насочени кон:
-
Намалување на штетните влијанија врз животната средина и здравјето на луѓето, предизвикани од текстилот, гумите, маслата и возилата, како и од нивниот отпад.
-
Унапредување на еколошките стандарди што треба да ги почитуваат економските оператори во текот на целиот животен циклус на производот – од производство, употреба, до отпаден третман.
Овие основни цели не само што го нагласуваат значењето на управување со отпадот, туку исто така служат како рамка за воведување на технички, економски и образовни мерки кои треба да ги поттикнат субјектите да преминат кон одржливо и одговорно производство.
Посебни цели
Законот идентификува и посебни цели кои ги поддржуваат основните, и овозможуваат конкретна реализација на принципите на одржливост:
-
Спречување на создавање отпад: Ова е прв чекор во хиерархијата на отпадот, кој подразбира редизајн на производите за да се намали количеството отпад уште од изворот.
-
Намалување на количеството отпад: Поттикнување на производители и потрошувачи да применуваат стратегии како повторна употреба и поправка наместо замена.
-
Ограничување на опасни супстанции: Строги регулативи за хемиската безбедност во текстилот, маслата и гумите, со цел да се заштити јавноста и природата.
-
Промовирање на рециклирање и преработка: Зголемување на капацитетите за рециклирање и технолошка преработка на отпадот, што води до намалена потреба за депонии.
-
Развој на пазар за секундарни суровини: Креирање поволна средина за економски раст преку повторна употреба и пласман на рециклирани производи.
-
Справување со трговските бариери: Придонес за конкурентен и отворен пазар со еднаков пристап за сите актери.
-
Примена на најдобри достапни техники (BAT): Овозможување на високо ефикасен и еколошки прифатлив третман на отпадот, согласно со современите технолошки достигнувања.
-
Подобрување на еколошките мерки и надзор: Поставување на контролни механизми преку евиденција, извештаи и регистар за следење на ефектите од примената на законот.
Законот нуди правна рамка за градење систем кој не се базира само на отстранување на отпадот, туку на негово вреднување како ресурс. Со тоа, Република Северна Македонија прави чекор кон усогласување со политиките на Европската Унија за циркуларна економија, заштита на ресурси и климатска неутралност.
Кликнете на следниот линк за да го отворите Законот: Закон за управување со дополнителни текови на отпад_Службен весник на РСМ_бр_21621
