Ξεκίνησε η λειτουργία του ευρωπαϊκού Μητρώου για τα Ψηφιακά Διαβατήρια Προϊόντων
Στις 20 Ιουλίου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έθεσε σε λειτουργία το Μητρώο Ψηφιακού Διαβατηρίου Προϊόντος (Digital Product Passport – DPP Registry), μαζί με ένα ειδικά διαμορφωμένο περιβάλλον δοκιμών. Η έναρξη λειτουργίας αποτελεί ένα σημαντικό ορόσημο για την πρακτική εφαρμογή των Ψηφιακών Διαβατηρίων των προϊόντων που διατίθενται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος (DPP), το οποίο θεσπίστηκε στο πλαίσιο του Κανονισμού για τον οικολογικό σχεδιασμό βιώσιμων προϊόντων (ESPR) (ΕΕ) 2024/1781, αποτελεί ένα ψηφιακό σύνολο πληροφοριών που σχετίζεται και χαρακτηρίζει ένα συγκεκριμένο προϊόν. Στόχος του είναι να ενισχύσει τη διαφάνεια στις αλυσίδες εφοδιασμού, να καθοδηγεί τους καταναλωτές σε πιο ενημερωμένες επιλογές, να διευκολύνει τη διαχείριση των προϊόντων καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, σύμφωνα με τις αρχές της κυκλικής οικονομίας, και να ενισχύσει τη διαφάνεια ως προς τη συμμόρφωση με την ενωσιακή νομοθεσία.
Το Μητρώο Ψηφιακού Διαβατηρίου Προϊόντος (DPP Registry) παρέχει την ασφαλή υποδομή για την καταχώριση των μοναδικών αναγνωριστικών των προϊόντων και των σχετικών μεταδεδομένων τους. Ωστόσο, οι αναλυτικές πληροφορίες για τα προϊόντα θα αποθηκεύονται σε αποκεντρωμένες βάσεις δεδομένων, οι οποίες θα επιλέγονται και διαχειρίζονται από τους οικονομικούς φορείς.
Οι οικονομικοί φορείς θα υποχρεούνται να καταχωρίζουν το σχετικό DPP για κάθε προϊόν που διαθέτουν στην αγορά της ΕΕ, σύμφωνα με τις ισχύουσες ειδικές απαιτήσεις. Ανάλογα με τον τύπο και τα χαρακτηριστικά του προϊόντος, ένα DPP μπορεί να ταυτοποιεί το προϊόν σε επίπεδο μοντέλου, παρτίδας ή μεμονωμένου τεμαχίου.
Η έναρξη λειτουργίας του Μητρώου ακολούθησε την έκδοση του Εκτελεστικού Κανονισμού της Επιτροπής (ΕΕ) 2026/1778 στις 16 Ιουλίου 2026, ο οποίος ρυθμίζει την εφαρμογή και λειτουργία του Μητρώου Ψηφιακού Διαβατηρίου Προϊόντος. Επί του παρόντος, ο Εκτελεστικός Κανονισμός δεν θεσπίζει απαιτήσεις Ψηφιακού Διαβατηρίου (DPP) για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα και τα είδη ένδυσης. Ωστόσο, παρέχει το πλαίσιο για την μελλοντική καταχώριση των DPP που θα αφορούν τον κλάδο.
Ο Εκτελεστικός Κανονισμός της Επιτροπής (ΕΕ) 2026/1778 καθορίζει σαφείς κανόνες εφαρμογής για:
- τη διαχείριση της πρόσβασης και την ταυτοποίηση των χρηστών,
- τις απαιτήσεις για την καταχώριση και αποθήκευση των απαραίτητων δεδομένων
- την τεχνική αρχιτεκτονική του Μητρώου (DPP Registry).
Η καταχώριση μπορεί να γίνεται είτε μέσω μιας ασφαλούς διεπαφής χρήστη (user interface), είτε μέσω Διεπαφής Προγραμματισμού Εφαρμογών (Application Programming Interface – API). Αυτό επιτρέπει στους οικονομικούς φορείς, όπου ενδείκνυται, να ενσωματώνουν την καταχώριση των DPP στα υφιστάμενα ψηφιακά τους συστήματα. Οι οικονομικοί φορείς μπορούν επίσης να λαμβάνουν αποδεικτικό καταχώρισης με τη μορφή ηλεκτρονικού εγγράφου. Το αποδεικτικό αυτό μπορεί να χρησιμοποιείται για την τεκμηρίωση της συμμόρφωσης έναντι τρίτων, ιδίως σε συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων (B2B).
Ο Εκτελεστικός Κανονισμός αποσαφηνίζει επίσης τις αντίστοιχες αρμοδιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κρατών μελών της ΕΕ, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, την προβλεψιμότητα και την εμπιστοσύνη στη λειτουργία του συστήματος DPP.
Λαμβάνοντας υπόψη τα σχόλια και τις παρατηρήσεις ενδιαφερόμενων μερών από τα κράτη μέλη, το Μητρώο DPP έχει σχεδιαστεί με ιδιαίτερη έμφαση στη χρηστικότητα, τη διαλειτουργικότητα και την ασφάλεια των δεδομένων.
Οι επιχειρήσεις θα έχουν δωρεάν πρόσβαση σε ένα σημασιολογικό αποθετήριο (semantic repository), το οποίο θα παρέχει μέσω τεκμηριωμένων APIs, μοντέλα δεδομένων, ορισμούς και λεξιλόγια που θα είναι αναγνώσιμα από μηχανές, για διαφορετικές ομάδες προϊόντων. Η υποδομή αυτή θα υποστηρίζει τη διαλειτουργικότητα και θα παρέχει διαφάνεια στη διαχείριση των δεδομένων. Το Μητρώο περιλαμβάνει επίσης ένα σύστημα επαλήθευσης και καταγραφής, ενισχύοντας την ασφάλεια, τη λογοδοσία και την αξιόπιστη διαχείριση της πρόσβασης.
Το Ψηφιακό Διαβατήριο Προϊόντος αποτελεί βασικό εργαλείο για την προώθηση της κυκλικής οικονομίας. Καθιστώντας άμεσα προσβάσιμες τις πληροφορίες για κάθε προϊόν, ενισχύει τη διαφάνεια σχετικά με τα υλικά και τα χαρακτηριστικά τους, διευκολύνει τη συντήρηση, την επαναχρησιμοποίηση, την επισκευή και τη διαχείριση στο τέλος του κύκλου ζωής τους και μπορεί να καθοδηγεί τους καταναλωτές σε πιο ενημερωμένες και υπεύθυνες επιλογές.
Η σταδιακή εφαρμογή του Ψηφιακού Διαβατηρίου σε διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, συμβάλλει στη μείωση του διοικητικού φόρτου και επιτρέπει τη σταδιακή προσαρμογή σε πιο σύνθετα σημασιολογικά μοντέλα για την περιγραφή πολύπλοκων προϊόντων, όπως αυτά του κλάδου της κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης.
Για τον κλάδο της κλωστοϋφαντουργίας και ένδυσης, η υιοθέτηση της κατ’ εξουσιοδότηση πράξης του ESPR για το DPP προς το παρόν έχει προγραμματιστεί για το 4ο τρίμηνο του 2027. Μετά την υιοθέτησή της, θα αναπτυχθούν πρόσθετες κατευθυντήριες γραμμές, τεχνικές προδιαγραφές και μέτρα εφαρμογής για την υποστήριξη της εισαγωγής ειδικών απαιτήσεων DPP για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα. Δεδομένης της αναμενόμενης μεταβατικής περιόδου διάρκειας τουλάχιστον 18 μηνών, η υποχρεωτική καταχώριση DPP για τα κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα δεν αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή πριν από τα μέσα του 2029.
Πηγές:
The Digital Product Passport Registry is now live
